Araç Tekniği

Aracın dış kontrolünün yapılması, araca binilmeden önce aracın etrafı kontrol edilerek; altında veya arkasında çocuk, kedi ve köpek var mı diye bakılmalı.

Aracın lastikleri ve aydınlatma sistemi (sinyaller, kısa ve uzun farlar stop lambaları) kontrol edilmeli.

Aracınızı bıraktığınız yerde aracınıza çarpıp kaçmış olabilirler. Bu nedenle aynalarda, kaportada çarpma, çizik ve eğiklik gibi hasar olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Eğer böyle bir durum varsa aracınızı yerinden oynatmadan yetkililerce rapor tutturmalısınız.

Araç bulunduğu yerden çıkarıldıktan sonra aracın çıkarıldığı yer kontrol edilerek aracın sistemlerinde su ve yağ kaçağı olup olmadığı kontrol edilir.

Aracın değişik fonksiyonlarını ve oto ile ilgili bilgileri sürücüye gösterir. Göstergelerin hepsi ayrı önem taşır. Motorun çalıştırılması sonrasında yağ göstergesinin ve akü şarj göstergesinin lambalarının sönmesi gerekir. Eğer bu lambalardan herhangi bir sönmedi ise motor derhal durdurulmalıdır. Güvenli sürüş için; fren, motor, elektrik donanımı, emniyet kemeri, kapı ışıkları ile ilgili konularda sürücüyü bilgilendiren göstergeler periyodik olarak kontrol edilmeli eksiklikler ve arızalar tanımlanmalıdır. Seyir halinde göstergeler devamlı kontrol edilmelidir. Ancak; Göstergeler rahat ve düzlük yol kesimlerinde kontrol edilmeli, hiçbir zaman viraj, yerleşim bölgesi gibi tüm dikkatin verilmesi gereken yerlerde göstergelere bakılmamalıdır.

Araç kullanmaya başlamadan önce TRAFİK BİLGİSİ – MOTOR BİLGİSİ VE İLK YARDIM BİLGİSİ’ne  sahip olmak gerekir. Bu nedenle nazari dersler tamamlanmadan araç kullanılmamalıdır. Komuta aletleri (Farlar – Sinyaller – Silecekler – Debriyaj, Fren, Gaz pedalları ve Vites yerleri) iyice öğrenilmelidir. Araç kullanmaya başlamak için bir sıra takip etmelidir. Araca binmeden önce yapılacak işlemler, araç çalıştırılmadan önce yapılacak işlemler, arcın çalıştırılması ve aracın hareket ettirilmesi, trafik kurallarının emrettiği şekilde aracın sürülmesi.

Emniyet Kemeri otolarda olası bir kazada araçtan fırlamayı veya ölümcül bir yaralanmayı önleyen en önemli ikinci derecede güvenlik faktörüdür. Emniyet kemeri yalnız sürücüler için değil tüm yolcular içindir. Emniyet kemerinin gerginlik kontrolü yapılmalı ve takılmalıdır. Emniyet kemerinin hayat kurtarma oranı % 30′dur. Koltuk başlığı süs değildir.Arkadan çarpmalarda boynun zedelenmesini önler. İkinci derecede güvenlik faktörüdür. Koltuk başlığının yükseklik ve mesafe ayarı çarpmada başın ani arka hareketini önleyecek şekilde yapılmalı ve mesafenin çok az olmasına dikkat edilmelidir. Hava yastıkları gelişen teknoloji ile kazanılan önemli bir kaza sonrası ikinci derecede yaşam kurtarma donanımıdır.

Aracın içine girilince motor çalıştırılmadan önce; Bir aracı iyi kontrol etmekte ve güvenli bir şekilde kullanmakta en önemli noktalardan birisi doğru sürüş pozisyonudur. Öncelikle koltuk arkalığı ayarı yapılmalıdır. Virajlarda dengenizi kaybetmemeniz için her zaman sırtınızın koltuğa yapışık olması gerekir. Direksiyona çok rahat kumanda edebilecek şekilde son derece dik oturmak güvenli sürüşün en önemli adımlarından biridir. KOL VE BACAK MESAFESİ: Bacaklar çok gergin yada kasılmış şekilde olmamalı, debriyaja tam basıldığında ayak öne doğru hafif kırık olmalıdır. Koltuğa oturulup sırt tam dayalı iken kollar; direksiyonun üst kenarına uzatıldığında bilekler direksiyonun üst kısmına gelmelidir. Direksiyonu çevirme esnasında kollar yada dirsekler dizlere değmemelidir. Direksiyon dıştan içe doğru tutulur ve başparmak simidin üstünde olmalıdır. Direksiyonu tutma pozisyonu saat 9-15 pozisyonudur. Dönüşlerde içteki el gevşetilerek dıştaki el ile direksiyon 180 derece çevrilebilir. Tek el ile kullanılan direksiyon ile acil durumda manevra yapılamaz. Ayakkabı bağı tek elle bağlanamayacağı gibi.  İyi ayarlı ve temiz aynalar trafiği 360 derece görmeyi sağlar. Tüm aynaları aynı anda kullanabilmek imkansız olduğu için daima aynaların gösteremediği ölü bir nokta vardır. İçbükey aynalar daha geniş bir alanı gösterir ancak mesafeyi tam olarak göstermez. Kabin içindeki aynaya asılan süsler görüşü kısıtlar, dikkati dağıtır. Dış geri görme aynaları mutlaka 90 derece ayarlanmalıdır.

Akümülatör (Batarya) : Elektrik enerjisini kimyasal enerji halinde depo eder. Elektrikli alacılar çalıştığında kimyasal enerjiyi tekrar elektrik enerjisine dönüştürür. Motorun çalışmadığı zamanda ışık ve özel alıcıları çalıştırır. Motorun ilk hareketini sağlayan marş motoruna elektrik verir. Akü kutup başları akünün üzerinde kurşundan yapılmış pozitif (+) ve negatif (-) kutup başları vardır. Pozitif (+) kutup başı daha kalın, negatif (-) kutup başı daha incedir. bazı aküler (evde kullandığımız piller gibi kuru şarjlıdır. Araçlarda bulunan bazı aküler ise sulu tip (Elktrolitli) akülerdir. Bu tür akülerde eleman kapakları açılarak elektrolit seviyesi kontrol edilmelidir. Elektrolit seviyesi, plakaların 1 cm üstünde olmalıdır. Seviyesi düşük ise saf su ilave edilerek tamamlanır. Akü araca bağlanırken önce pozitif (+) kutup önce bağlanır sonra negatif (-) kutup bağlanır. Sökülürken bu işlemin tersi yapılır. Kışın akümülatörün donmaması için akü tam şarj edilmelidir.

Aracın radyatörüne temiz kireçsiz su konulmalıdır. Kireçli sular radyatörün peteklerinin tıkanmasına ve motorun hararet yapmasına sebep olur. Radyatördeki suyun seviyesi kontrol edilirken; radyatör kapağı açılır ve su seviyesine bakılır, su seviyesi radyatör peteklerinin üzerinde ise yeterli demektir. Az ise peteklerin üstüne kadar su ilave edilir. Bazı araçların radyatör kapağı açılmaz. Bu tip araçlarda su takviye kabındaki suyun seviyesine bakılır. Su seviyesi işaretli yerde ise soğutma suyu yeterli, işaretli yerin altında ise su ilave edilmelidir. Cam sileceklerinin camları iyi temizleyebilmesi için silecek suyunun bulunması gerekir. Bu nedenle silecek suyu sık sık kontrol edilmeli, eksikse tamamlanmalıdır.

Her aracın lastik ebatları ve bu lastiklere basılacak hava miktarları da farklıdır. Lastik hava basınçları kontrol edilirken; önce aracın kataloğuna bakılır, hangi lastiklere hangi miktarda hava basılacağı öğrenildikten sonra lastik havaları tamamlanır. Akaryakıt istasyonlarında bulundurulması ve işler durumda olması zorunlu olan hava saatleri doğru değer göstermeyebilir. Bu nedenle arcınızda kendinize ait doğru ölçüm yapan bir hava ölçme saati bulundurmakta fayda vardır. Doğru şişirilmiş lastiklerle; daha iyi fren yapılır, daha iyi viraja girilir, daha iyi direksiyon kontrolü sağlanır, daha az yakıt tüketilir, daha uzun yolculuk yapılabilir, lastikler daha az eskir, inik lastik her türlü tehlikeyi yaratır. Aracın lastiklerine istenilen değerden az hava basılırsa aracın yakıt sarfiyatı artar ve frenleme mesafesi uzar, lastikler yanak kısımlarından aşınır. Aracın lastiklerinde bulunan dişler (desenler) aracın yola tutunmasını, yol üzerine birikmiş suların tahliyesini ve lastiklerin soğutulmasını sağlar. Diş derinlikleri  azalmış bir lastik; çabuk ısınır, yolda birikmiş suları tahliye edemez ve yola tutunma azalır. Lastik diş derinlikleri sık sık kontrol edilmelidir. Güvenli bir sürüş için lastik diş derinliği 3 mm altına düşünce değiştirilmelidir. Ancak; araç muayene istasyonlarında aranan diş derinliği 1.5 mm dir. 1.6 mm deriliğin altındakiler ağır kusur sayılır. Lastikler yol ile olan en önemli hayat bağıdır.

Karlı yol kesimlerinde araçların kaymasını önlemek amacıyla araçların motordan güç alan (Çekişli) tekerleklerine kar zinciri takmak gereklidir.

Su soğutma sistemi bulunan araçların soğutma suyu; hava sıcaklığının sıfır derecenin altına düştüğü durumlarda donan su genleşir ve motor bloğunu çatlatır. Bu nedenle soğuma suyunun donmaması için radyatöre ANTİFRİZ ilave edilir. İlve edilecek antifriz miktarı; aracın soğutma suyu kapasitesine ve yaşanılan yerin iklim şartlarına göre farklılık gösterir. Aracın kullanıldığı bölge çok soğuk bir iklime sahipse daha çok antifriz konulması gerekmektedir.

Ekonomik bir sürüş için; Aracın bakımları zamanında yaptırılmalıdır. Ömrünü bitirmiş ( bujiler – hava filtresi - debriyaj balatası ) parçalar değiştirilmelidir. Fren ayarları kontrol edilmelidir. Kaliteli yakıt kullanılmalıdır. Motor çalıştırma aşamasında tam gaz vererek motoru ısıtmaya çalışmak motorun aşınmasını ve yakıt tüketimini artırır. Sabit bir hızda sürün. Gereksiz bir şekilde hızlanma ve frenlemelerden kaçının. Mümkün olduğu sürece en büyük viteste sürün. Şehir trafiğinde, bir çok hallerde 50 km/h gibi düşük bir hızda dahi 4.cü vitese geçebilirsiniz. 50 Km’ den 80 Km/saat’e kadar hızlara 3.vitesteki yakıt tüketimi, 4.vitestekinden yaklaşık olarak % 25 daha fazladır. 70.Km.den 90 Km/saate kadar hızlarda 4.vitesteki yakıt tüketimi 5.vitestekinden yaklaşık olarak % 15 daha fazladır. Mümkün olduğu kadar erken, bir üst vitese geçin ve motor düzensiz çalışmadığı sürece vites küçültmeyin. Bir dakikadan fazla bekleyişlerde motorun stop edilmesine değer. Motorun 5 dakika süre ile rölantide çalışması, yaklşık 1 Km sürüş yakıt değerine eşittir. Yeni nesil araçlarda bu işlem otomatik olarak (Star-stop özelliği) yapılmaktadır.Aracınızın devir saatini dikkate alarak sürüş, yakıt tasarrufu sağlamanıza yol açar. Mümkünse aracınızı her bir viteste düşük devir sayısı ile (yaklaşık 2000-3000 devir/dak. arasında) ve sabit hızda sürün. Sık sık kalkış ve duruşlar; örneğin trafik ışıklarında, dur kalk yapılan ve konvoylu trafikte sürüşte ulduğu gibi ortalama yakıt tüketiminde büyük bir artışa neden olur. Yolculuğunuzu iyi bir şekilde planlayarak kısa mesafeli ve konvoylu trafikte sürüşten kaçının. Önünüzdeki sürüş şartlarının daima önceden kestirmek suretiyle gereksiz duruşlardan kaçının. Mümkün olduğu hallerde iyi bir trafik akışına sahip olan yolları seçiniz. Önünüzdeki araç ile aranızda iyi bir emniyet mesafesi bulundurmak ve devamlı olarak şerit değiştirmemek suretiyle, fazla miktarda yakıt tüketimine neden olan sık sık frenleme ve gaz vermeden kaçının. Hız ne kadar hızlı olursa yakıt tüketimi, o kadar artar. Tam gaz sürüşte çok daha fazla yakıt tüketirsiniz. Gaz pedalından ayağın hafifçe çekilmesi bile büyük bir hız kaybı olmaksızın belirgin bir yakıt tasarrufu sağlar. Aracınızın azami hızını 3/4 oranında kullanmanız, kayda değer bir zaman kaybı olmadan yaklaşık % 50 oranında yakıt tasarrufu sağlamanıza yol açar. Gereksiz yük, özellikle şehir trafiği gibi fazla gaz verilmesi gerektiği hallerde yakıt tüketimini artırır; 100 kiloluk bir yük, şehir trafiğinde yakıt tüketimini 100 KM ‘ de 0.5 Litre miktarında artırır. Taşıdığınız yükü azaltın. Araç üstü bagajlar ve kayak tutucular artan hava direnci nedeniyle yakıt tüketimini yaklaşık 100 KM. de 1 Litre miktarında artırır. Gerekmedikleri zaman bunları sökünüz.